Bloedzuigers
Bloedzuigers (Hirudinea) komen in vele vormen en maten voor en beperken zich niet alleen tot onze vijvervissen. Bloedzuigers vallen net als bijvoorbeeld de onschuldige regenworm onder de categorie ringwormen (Annelida) die zich kenmerken door een gesegmenteerd lichaam. De ondersoort van Hirudinea, die het specifiek op vissen heeft gemunt is de Piscicola geometra, leeft van het bloed van vissen.
Ontstaan
Bloedzuigers of de eitjes daarvan kunnen in de vijver geïntroduceerd worden door het bijplaatsen van besmette vissen, bezoekers van de vijver (kikkers, eenden etc.) of door besmet materiaal, zoals planten en rotsen. Meestal vormt dit geen probleem. Een gezonde vis, gehouden onder goede condities zal niet snel ten prooi vallen aan een massale van bloedzuigers. Het zijn meestal de slecht onderhouden, organisch zwaar belaste vijvers waar ze een probleem kunnen vormen. Ze hebben dan veel materiaal beschikbaar om zich te verschuilen en om de eitjes op af te zetten en kunnen gebruik maken van de verzwakte vissen in de vijver. Toch komen ze ook wel voor in gezonde natuurvijvers, met veel materiaal (planten, rotsen) en frequente bezoekers van buitenaf. Bloedzuigers hebben een voorkeur voor langzaam stromend tot stilstaand water. Iets dat in een koivijver meestal niet het geval is.
Preventie
Materiaal eerst ontsmetten, planten eerst enkele weken in een visloze bak water zetten, nieuwe vissen eerst visueel controleren op de aanwezigheid van bloedzuigers, vijverhygiëne en stroming in de vijver.
Herkennen
Visbloedzuigers zijn gemakkelijk met het blote oog te herkennen. Er is geen microscoop nodig om de juiste diagnose te stellen. Ze zijn transparant tot bruin gekleurd en maximaal een paar centimeter groot. Ze hebben aan beide uiteinden van het lichaam een zuignap, waarmee ze zich “rupsachtig” kunnen voortbewegen.
Werkwijze
Bloedzuigers zuigen zich vast met de voorste zuignap op de huid (en soms kieuwen) van de vis. Met tandjes maken ze een sneetje om het bloed op te zuigen. Het speeksel van de bloedzuiger bevat stoffen die verdovend werken (zodat de vis minder geneigd is om te proberen de worm van zich af te schuren) en het bevat antistollingsmiddelen (om de bloedstroom op gang te houden). Enzymen in het speeksel tenslotte helpen met het oplossen van het huidweefsel van de vis. Wondjes blijven hierdoor langer open kunnen lang nabloeden.
Symptomen
Ernstig bloedverlies door een zware besmetting kan leiden tot bloedarmoede. Dit kan lamlendigheid en kleurverlies tot gevolg hebben. Irritatie (schuurgedrag) kan ontstaan door pijn en jeuk. Secondaire infecties (door bijvoorbeeld bacteriën) op de achtergebleven (ronde) wondjes zijn mogelijk.
Behandeling
Aantippen met alcohol of zoutoplossing en met een pincet verwijderen. Eventueel de gehele vis een kort zoutbad geven (5-7 promille is 5-7 kilo per kuub) in een aparte bowl en dan verwijderen. Bij een grote besmetting kan uiteindelijk waterbehandeling noodzakelijk zijn.
Wilt u echt alles over de gezondheid van uw vijver en haar bewoners weten? Wij verkopen het prachtige, informatieve boek KoiBijbel: Gezondheid van Joop van Tol via onze webshop!
Joop van Tol
